توجه جدی به «فقه نظام»، شرط تحقق حوزه برون‌گراست

به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه علمیه خراسان، حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی زمانی‌فرد، عضو شورای عالی این حوزه، در هشتمین اجلاسیه کمیسیون‌های تخصصی شورای عالی حوزه علمیه خراسان که در تالار ولایت حرم مطهر رضوی برگزار شد، با تسلیت شهادت رهبر معظم انقلاب و آرزوی پیروزی قاطع رزمندگان جبهه مقاومت، به تشریح رویکردهای راهبردی حوزه علمیه در مسیر آینده پرداخت.

وی با اشاره به برگزاری سالانه اجلاسیه‌های حوزه علمیه خراسان برای ترسیم نقشه راه آینده حوزه گفت: در این اجلاسیه‌ها تلاش می‌شود مسیر حرکت حوزه برای سال‌های پیش رو بر اساس اسناد بالادستی و نیازهای روز جامعه مورد بررسی و بازنگری قرار گیرد.

عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان با اشاره به بیانیه «حوزه پیشرو و سرآمد» افزود: یکی از کلیدواژه‌های مهم در این بیانیه، «برون‌گرایی» است؛ مفهومی که دارای ابعاد مختلفی است و تحقق آن نیازمند توجه جدی به طراحی فقه نظامات در عرصه‌های مختلف اجتماعی است.

ضرورت طراحی فقه نظامات برای تحقق جامعیت دین

حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی‌فرد با طرح این پرسش که چرا باید به سمت فقه نظامات حرکت کرد، تصریح کرد: اگر دین اسلام را دینی جامع بدانیم، این جامعیت بدون تدوین و طراحی نظامات اجتماعی تحقق پیدا نخواهد کرد. در واقع، پذیرش جامعیت دین به معنای پذیرش ضرورت فقه نظامات است و بدون آن نمی‌توان از تحقق کامل آموزه‌های دینی در جامعه سخن گفت.

وی در ادامه با اشاره به الزامات تحقق فقه نظامات خاطرنشان کرد: در این مسیر، نخستین الزام، تغییر رویکرد در مطالعات فقهی است. البته محوریت فقه با همان روش سنتی که مورد تأیید رهبر معظم انقلاب نیز قرار دارد باید حفظ شود، اما در کنار آن لازم است از دانش‌های عقلی و نقلی دیگر نیز بهره گرفته شود.

عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان همچنین بر ضرورت توجه به داده‌های علوم تجربی و علوم انسانی در دانشگاه‌ها تأکید کرد و گفت: استفاده از ظرفیت‌های علمی موجود در این حوزه‌ها می‌تواند به تقویت فرایند تولید فقه نظامات کمک کند.

وی با اشاره به برخی موانع موجود در این مسیر اظهار داشت: برای تحقق این رویکرد، لازم است در برخی مراحل آموزشی نیز بازنگری صورت گیرد؛ از جمله می‌توان دوره مقدمات را کوتاه‌تر کرد تا طلاب فرصت بیشتری برای پرداختن به مباحث فقهی و مسائل مبتلابه جامعه داشته باشند.

حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی‌فرد در پایان تأکید کرد: اگر حوزه‌های علمیه بخواهند به سمت تحقق نظامات اسلامی حرکت کنند و در عرصه‌های مختلف اجتماعی نقش‌آفرینی مؤثرتری داشته باشند، باید رویکرد خود را به سمت «فقه حکمرانی» سوق دهند؛ چرا که تنها در این صورت است که می‌توان از شکل‌گیری حوزه‌ای برون‌گرا سخن گفت.