ایجاد وحدت اجتماعی یکی از مهم‌ترین اهداف شریعت برای مقاوم سازی جامعه اسلامی است

به گزارش خبرنگار دبیرخانه شورای عالی، حجت الاسلام والمسلمین دکتر سید مهدی احمدی نیک، عضو کمیسیون تخصصی آموزش شورای عالی حوزه علمیه خراسان و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی در گفتگویی پیرامون نقش کلیدی نخبگان، گروه‌های سیاسی و خطبا در شکل‌دهی افکار عمومی، در مسیر "اتحاد مقدس"  بیان داشت: باید توجه داشته باشیم که در اندیشه اسلامی، ایجاد وحدت اجتماعی یکی از مهم‌ترین مقاصد شریعت به منظور مقاوم سازی جامعه اسلامی است.

وی افزود: چون تحقق بسیاری از اهداف حکومت دینی، از جمله تامین مصالح عمومی و امنیت اجتماعی، مبتنی بر وحدت و یکپارچگی مردم می باشد.

عضو هیئت علمی دانشگاه رضوی بیان داشت: در باره نقش خطبا و نخبگان، در شرائط کنونی سخن فراوان است اما می توان آن را در ضمن  چند وظیفه صنفی، اجتماعی، دینی و ملی مطرح کرد.

وی افزود: بدون شک نقش خطبا و نخبگان در افزایش و اصلاح معرفت اجتماعی، بر اساس آیه شریفه«وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا» بسیار با اهمیت و در عین حال تاثیر گذار است.

وظایف نخبگان و خطبا

حجت الاسلام دکتر احمدی نیک بیان داشت: مهم‌ترین نقش یا وظیفه آنان را می توان در 15 مورد بر شمرد که نخستین وظیفه خطبا و نخبگان در این شرائط خاص تبیین معیارهای واقعی وحدت و تمایز آن از وحدت‌سازی شعاری است.

وی دومین وظیفه آنان در این شرائط را توجه دادن مردم به آموزه های قرآن، سنت پیامبر اسلام و ارزش‌های اخلاقی در باره وحدت و پرهیز از اختلاف دانست.

در ادامه سومین وظیفه آنان در این شرائط را شفاف‌سازی مفاهیم اختلاف‌زا برای تبدیل نزاع‌های غیرضروری به فهم مشترک مطرح کرد که از پدید آمدن اختلاف جلوگیری شود.

وی افزود: چهارمین وظیفه آنان در این شرائط تصحیح برداشت‌های غلط  از مسائلی است که موجب سوءتفاهم و شکاف اجتماعی می‌شود.

عضو هیئت علمی دانشگاه رضوی پنجمین وظیفه خطبا و نخبگان  را سعی در گفتمان سازی تواضع و فروتنی، دوری از کینه توزی و رعایت انصاف و گفت‌وگوی محترمانه در میان اقشار مردم به ویژه در میان جریانهای سیاسی دانست.

او ششمین وظیفه را اجتناب و پرهیز  از تحقیر، طعنه و مرزبندی‌های خصمانه در میان موافقان و مخالفان، و هفتمین وظیفه را در شرائط کنونی سعی و تلاش برای ایجاد گفتمان و ادبیات آشتی‌ساز در متن جامعه به ویژه در میان جریانهای سیاسی مطرح کرد.

حجت الاسلام دکتر احمدی نیک بیان داشت: هشتمین  وظیفه خطبا و نخبگان در شرائط کنونی تشویق و ترغیب جریانهای سیاسی برای ایجاد شبکه‌های ارتباطی بین گروه‌های مختلف برای کاهش سوءتفاهم‌ها است.

وی نهمین وظیفه آنان را در شرائط کنونی تشویق و ترغیب جریانهای سیاسی به اولویت‌دادن به منافع عمومیِ امت بر منافع گروهی در جناحهای سیاسی دانست و به دهمین  وظیفه به عنوان تشویق مردم و جریانهای سیاسی به مواسات نسبت به یکدیگر و مشارکت اجتماعی و ایجاد فرهنگ همکاری اشاره کرد.

استاد حوزه و دانشگاه در ادامه یازدهمین وظیفه خطبا و نخبگان را تشویق جریانهای سیاسی برای فراهم‌کردن امکان گفت‌وگوی روادارانه میان اقشار و جریان‌های مختلف فکری و حل آنها در میان خود دانست.

وی افزود: دوازهمین  وظیفه پرهیز از دامن‌زدن به قطب‌بندی‌های جناحی و سیاسی و سیزدهمین  وظیفه هدایت جامعه به سمت عقلانیت جمعی و تقوا و پرهیزکاری عمومی است.

عضو هیئت علمی دانشگاه رضوی بیان داشت: چهاردهمین  وظیفه یادآوری دائمی ضرورت پرهیز از غیبت، بهتان و افراط‌گری  در موضعگیریهای جناحی است که در کنار پانزدهمین  وظیفه یعنی تقویت روحیه امید، همبستگی، مقاومت و اعتماد سازی اجتماعی باید مورد توجه قرار گیرد.

وی افزود: به هر حال خطبا و نخبگان از جهت منزلت اجتماعی و قدرت اثرگذاری ویژه ای که دارند، وظایف آنان  ایجاب می کند که بیش از گذشته به این امور اهتمام داشته و همه در کنار هم، ستون‌های وحدت، انسجام و مقاومت در برابر دشمن را بیش از پیش در نظر گرفته و نسبت به تقویت آنها همت نشان بدهند.

وجوب حفظ نظام

حجت الاسلام والمسلمین دکتر احمدی نیک درباره پیامدهای تفرقه و اهمیت همسویی با ارزش‌های انقلاب که بارها از سوی امامین انقلاب  و امام حی و قائد بارها بر اهمیت "اتحاد مردم" به عنوان بازوی قدرتمند نظام تأکید شده گفت: تحلیل این موضوع فراتر از یک بحث گذرا و ضرورتی حیاتی برای بقای کیان کشور و اقتدار نظام اسلامی است. توجه دارید که از منظر فقهی و نیز رهبر فقید و قائد شهید حفظ نظام اسلامی از اوجب واجبات است و هر عاملی که این رکن را متزلزل کند، از منظر شرعی و عقلی محکوم و مردود است.

وی افزود: باید توجه داشت که تفرقه هم پیامدهایی در حوزه امنیت داخلی و هم خارجی در پی دارد اما پیامدها در حوزه امنیت ملی داخلی باید گفت که اصولا از منظر دانش فقه الاجتماع و نیز جامعه‌شناسی سیاسی، امنیت ملی تنها با ابزار نظامی تأمین نمی‌شود، بلکه انسجام اجتماعی، زیربنای آن است.

وی ادامه داد: فرسایش سرمایه اجتماعی بزرگ‌ترین آسیب بی‌اعتمادی، فروپاشی رابطه ملت و دولت را بهمراه دارد وقتی اعتماد عمومی سلب شود، توده مردم به جای همکار نظام، به ناظر منتقد یا در بهترین حالت به توده بی‌تفاوت تبدیل می‌شوند روشن است که این امر، کارآمدی هرگونه سیاست‌گذاری را از بین می‌برد.

استاد حوزه و دانشگاه بیان داشت: ایجاد بستر برای نفوذ طبق قاعده قرآنی «وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِیحُکُمْ» رد می شود چرا که نزاع داخلی منجر به سستی و و ضعف شده و تفرقه، حفره‌های امنیتی ایجاد می‌کند که دشمنان خارجی به راحتی می‌توانند از طریق این شکاف‌ها، عملیات روانی، یارگیری و اقدامات ایذایی بسیار مهمی را انجام دهند.

وی افزود: بدون شک دوقطبی‌سازی و بی‌اعتمادی باعث می‌شود که جریان‌های میانه و عقلانی منزوی شده و تریبون‌ها به دست افراطیونی بیفتد که بقای خود را در دشمن‌پنداری جناحهای رقیب داخلی می‌بینند. این وضعیت، پتانسیل بروز درگیری‌های داخلی را به شدت بالا می‌برد.

وی گفت: در فضای تفرقه، تصمیمات بزرگ ملی فدای رقابت‌های فرساینده جناحی می‌شود و بحران‌های اقتصادی و معیشتی که خود تهدید امنیتی بزرگی هستند به دلیل نبودِ وفاق ملی، لاینحل بسیار مخرب باقی می‌ماند.

پیامدهای تفرقه در حوزه بین الملل

عضو هیئت علیم دانشگاه علوم اسلامی رضوی درباره پیامدها در حوزه بین‌المللی و جایگاه جمهوری اسلامی گفت: در این رابطه از منظر فقه سیاسی، اگر به این مسئله نگاه کنیم، اقتدار یک واحد سیاسی در عرصه جهانی، بازتابی از استحکام درونی آن است.

وی ادامه داد: مخدوش شدن الگوی مردم‌سالاری دینی که در جمهوری اسلامی به آن اهمیت ویژه‌ای داده می شود، تفرقه و بی‌اعتمادی، این قدرت نرم را تضعیف کرده و باعث می‌شود الهام‌بخشی نظام در میان امت اسلامی و مستضعفان جهان رنگ ببازد.

استاد احمدی نیک بیان داشت: کاهش قدرت چانه‌زنی در دیپلماسی یکی دیگر از پیامدهای مخرب آن است دیپلمات‌ها در پشت میز مذاکره، به پشتوانه وحدت ملی، سخن می‌گویند. وقتی صدای واحدی از داخل شنیده نشود، طرف‌های خارجی اعم از دوست و دشمن با مشاهده ضعف درونی، امتیازات بیشتری مطالبه کرده و فشارها را افزایش می‌دهند.

وی افزود: از همه بدتر دعوت به مداخله خارجی از سوی معاندان، و کینه توزان با نظام اسلامی با نمایش تفرقه، این پیام را به قدرت‌های استکباری صادر می‌کند که نظام اسلامی از درون آسیب‌پذیر است. روشن است که این تصور، ریسکِ طراحی توطئه‌های تحریمی، منزوی‌سازی سیاسی و حتی تهدیدات نظامی را برای بدخواهان پایین می‌آورد.

افساد فی الارض سیاسی

حجت الاسلام دکتر احمدی نیک بیان داشت: توجه داشته باشید که برای رهبری جهان اسلام و ایفای نقش در تمدن‌سازی نوین اسلامی، داشتن یک بدنه اجتماعی متحد و معتمد و مطیع از دستورات و فرامین رهبری بسیار ضروری است. بدون شک تفرقه و تشتت داخلی، توانِ تمرکز بر اهداف استراتژیک برون‌مرزی را سلب می‌کند.

وی افزود: بنا بر این تفرقه، به نظر بنده، صرفاً یک آسیب اجتماعی نیست، بلکه یک «فساد فی‌الارض سیاسی» است. بی‌اعتمادی مانند موریانه، ستون‌های خیمه امنیت اجتماعی را از درون می‌جود، در حالی که ظاهر خیمه ممکن است هنوز استوار به نظر برسد.

عضو هیئت علمی دانشگاه رضوی بیان داشت: برای عبور از این بحران، بازگشت به اتحاد یک فریضه اجتماعی، ملی و سیاسی بلکه دینی است بنا بر این همه نخبگان و جناحهای سیاسی به جای دامن زدن به اختلافات، بر روی منافع عالیه نظام اسلامی و مردم تمرکز و از اختلاف به طور جدی پرهیز نمایند.

وی در پایان گفت: باید توجه داشت که اگر اعتماد که مانند چسبِ اتصال جامعه است از بین برود و به جای اتحاد تفرقه حاکم  شود، حتی قوی‌ترین ساختارهای نظامی نیز نمی‌توانند امنیت پایدار ایجاد کنند. فانّ یدالّله مع الجماعة.